انتخاب صفحه

خورجین بافی حسن آباد جرقویه :

IMG_2633 IMG_4839 IMG_4841 IMG_4857

خورجین : بافته زخیمی است که جهت حمل کالا به شکل دو کیسه که از یک طرف به هم متصل است تولید می شود از این محصول جهت حمل  بر روی حیوانات باری مثل اسب ، قاطر و الاغ و وسایل نقلیه مثل دوچرخه و موتورسیکلت استفاده می شود .

خورجین با توجه به کاربرد آن از جنس زخیم انتخاب شده که در قدیم از نخ پنبه ، موی بزو پشم میش استفاده می شد اما هم اکنون در حسن آباد جرقویه از نخ زخیم با نمره ۶ که جنس آن پنبه پولیسترمی باشد استفاده می شود تولید این نخ در کارخانجات ریسندگی انجام می شود اما در قدیم نخ مورد نیازبه صورت کارگاههای خانگی و محلی و از جنس پنبه تولید می شد معمولاً شکل تولید خورجین به دو گونه است : داری ( مثل دار قالی ) که به صورت دار عمودی و افقی انجام می شود و کاربافی ( مثل چادر شب بافی) که به صورت چاله کارگاهی و با دستگاه ریسندگی دستی انجام می شود ؛ آنچه در حسن آبادهم اکنون شاهد تولید آن هستیم ، تولید به صورت کارگاهای ریسندگی دستی ( کاربافی ) و ماشینی است درمحصولات ماشینی و دستی از یک نوع نخ استفاده می شود ولی تولید ماشینی  معمولاًساده و بدون نقش و دارای عرض بیشتر است در حالی که تولید دستی به صورت کم عرض و دارای نقوش می باشد ؛ طرحها و نقشها هندسی بوده و در جریان بافت محصول اقدام به پیاده کردن طرح می کنند و در واقع نقش ها حاصل پود گذاری دستی و بافت ناخنی است عرض بافته ها بین ۳۰ الی ۹۰ سانتیمتر در نوسان است و پس از بافت به صورت قواره مورد نیاز بریده شده و به هم دوخته و دور دوزی می شود عموماً تولیدات به صورت کوچک ، متوسط و بزرگ است که هم اکنون تولیدات دستی سنتی در اندازه کوچک تولید می شود ، قیمت بافته های دستی  از ماشینی بیشتر بوده اما اختلاف قیمت زیادی ندارد در حسن آباد جرقویه در گذشته ای نچندان دور کارگاههای  دستی تولیدخورجین زیادی وجود داشته که بخش قابل توجهی از آن با ورود ماشین های صنعتی ریسندگی به کارگاه ماشینی تبدیل شده و از کارگاهای ماشینی بخش قابل توجهی به علت عدم توجیهه اقتصادی تعطیل شده است اما هم اکنون در حسن آباد سه کارگاه سنتی دستی  هنوز مشغول به کار هستند که به قول خودشان فقط به دلیل استفاده از مزایای بیمه این کار را رها نکرده اند ، کارگاهها متعلق به آقایان حسین صادقی ، رضا صادقی وعلی شفیعی می باشد معمولا در یک کارگاه در یک روز بین ۵ الی ۸ خورجین بافته می شود که با توجه به قیمت مواد اولیه و کاری که می طلبد نسبت به مشاغل دیگر دارای توجیهه اقتصادی نمی باشد همچنین در حسن آباد ۸ کارگاه تولید خورجین صنعتی وجود دارد که آقایان رحمت اله منصوری و حاج علی محمد منصوری از پیشگامان آن می باشند . چله خورجین های دستی و به عبارتی تار آن توسط آقای رحمت اله منصوری در کارگاه ماشینی انجام می شود که در واقع این همان عملیات کار دوانی است و دربعضی مواقع طول تارهای دستی آماده شده به ۱۰۰۰ متر نیز می رسدکه دراین صورت بافت آن در کارگاهها ی دستی سنتی چهار ماه طول میکشد صنعت دستی خورجین بافی دارای سابقه طولانی در کشور عزیزمان ایران می باشد که امیدواریم علی رقم مشکلات آن همیشه در حسن آباد جرقویه پایدار بماند

احمد شهباز ورزنه