انتخاب صفحه

آبگرم ورتون

IMG_1812 IMG_2373 IMG_2388

ریاست جمهوری

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اصفهان

تاریخ تهیه :  تیر ۱۳۸۵

کنترل و بازنویسی : فهیمه نقاش زرگر

تهیه کننده :  گلناز یکتائیان ، مریم شعبانی

تاریخچه و وجه تسمیه اثر :

با استناد به مطالب ماکسیم سیرو و سبک بنا متعلق به قبل از دوره صفویه تا عهد سلجوقیان می باشد این امکان نیز وجود دارد که سازندگان آن از هنرمندان منتقل از آذربایجان و حتی از آناطولی باشند که در اینگونه کارها تجربه زیاد دارند . از روی مقایسه هایی که از این نظر به عمل آمده عمارت مذکور می بایست در ثلث اول قرن هشتم هجری بنا شده باشد . اثر در مطالعات سیرو به نام آبگرم سگزی آباد آورده شده و به علت نزدیک بودن به روستای ورتون در محل  به نام آبگرم ورتون شهرت یافته است .

مشخصات اثر ( بنا ) :

بنا با مساحتی قریب به ۳۹۸ مترمربع در یک اشکوب و به صورت یک عمارت (کلاه فرنگی) صدفی شکل به سبک سنتی ساخته شده است . یک گنبدخانه مرکزی که با چهار ایوان امتداد یافته و دو تالار مستطیل شکل در دو طرف ورودی در ضلع جنوبی با کاربری دهلیز یا رختکن قرار دارند . در ضلع شرقی که ساختمان کوتاهتر می شود فقط یک محل کوچک و راه دسترسی به زیرزمین وجود دارد که احتمالاٌ در خارج از بنای مرکزی الحاقاتی وجود داشته است . چشمه در شرق بنا واقع شده که به وسیله راه آبی به طول ۴۳ متر از زیر بنا به حوضچه تالار اصلی می ریزد . این چشمه که قدری آهن دارد در حوض مربعی که تمام قسمت مرکزی را اشغال کرده می جوشد چند سکو برای نشستن در اطراف حوض تعبیه شده است . بنای عمارت اصلی با سنگهای تراش و از یک نوع سنگ آهک با رنگهای متنوع از بسترهای رسوبی دوره ژوراسیک بنا شده است . این نحوه ساخت در فلات مرکزی ایران بسیار کمیاب است . نمای ورودی ساده و علائم ظاهری ترمیم ناشیانه اولیه را نشان می دهد . طاق سردر طبق طرح صفویه بازسازی و چندین قسمت روکار اصلاح شده است . یک عمارت مستطیل شکل مشتمل بر دو راهرو و سرپوشیده حوضچه شمالی را حفاظت می کرده که در حال حاضر مخروبه ای بیش نیست . این حوضچه دارای سه قسمت بوده که هر یک مربوط به یک فوران بوده است . در اینجا از یک چشمه دیگر به محل پاشویه آب می رسانده اند و بعد از عبور از یک دهلیز که راه پشت بام در آن تعبیه شده داخل محوطه می شدند . در گذشته دیواری کلیه مجموعه را در بر می گرفته که تپه به جا مانده دال بر وجود این حصار است . راهرویی سرپوشیده به طول ۵۵/۴۲ متر که دیوارهای آن با طاقنما زینت یافته تأسیسات دوگانه را به یکدیگر متصل می کرده است . اختلاف سطح بین دو فضا در حدود ۵/۲ متر بوده که توسط سه پله در این راهرو گرفته شده است در سمت شرقی راهرو با دیوار سنگی قطوری محدود می شده که با پایه هایی دارای طاقنماهای عمیق ، تقویت می شده است . به دلیل حفاظت محوطه داخلی از دید بیگانگان قسمت شرقی به صورت باغی بوده که بقایای آن پابرجاست .