انتخاب صفحه

موقعیت جغرافیایی بخش بن رود از توابع شهرستان اصفهان
بخش بن رود در سال ۱۳۷۳ به مرکز شهر ورزنه افتتاح گردید که در ۱۱۰ کیلومتری جنوب شرقی اصفهان واقع شده است . از شمال به شهرستان نائین و بخش کوهپایه ، از جنوب به بخش جرقویه علیاء ، از غرب به بخش جلگه و جرقویه سفلی و از شرق به استان یزد محدود می شود .
وسعت بخش ۲۲۳۹ کیلومتر مربع و ۴/۱۳ درصد مساحت شهرستان اصفهان را به خود اختصاص داده است و دارای دو دهستان به نام رودشت شرقی و گاوخونی و یک شهر به نام ورزنه و جمعیتی بالغ بر ۲۴۹۲۹ نفر بر طبق آمار مدیریت و برنامه ریزی استان سال ۱۳۸۱ دارد . این بخش که قطب کشاورزی شرق شهرستان اصفهان می باشد و کل زمینهای قابل کشت منطقه به بیش از ۲۵۰۰۰ هکتار میرسد که به دلیل محدودیت آب فقط حدود ۱۸۰۰۰ هکتار آن سالانه به زیر کشت می رود . شغل دیگر اهالی دامداری است به طوری که ۹۵ در صد به این دو شغل ، کشاورزی و دامداری اشتغال دارند و سالانه علاوه بر مصرف خود یک سوم غلات شهرستان اصفهان را تأمین می نمایند ، شغل ۹۸ درصد زنان زنان این منطقه صنایع دستی ( فرش دستباف معروف به فرش نائین ) است که سالانه ۲۵۰۰۰ متر مربع فرش دستباف از نوع مرغوب بافته می شود .
راه آهن سراسری از ۱۸ کیلومتری شهر ورزنه عبور می کند . این منطقه دارای آثار تاریخی و فرهنگی متعددی است ، ازجمله می توان به مسجد جامع ورزنه ، رباط شاه عباسی ، قلعه دیزی ، پل قدیمی ورزنه ، ارگ قورتان ، قلعه خرگوشی ، مسجد جامع فارفان ، پل تاریخی فارفان و … اشاره کرد . طبق شواهد آثار موجود بنای اولیه مسجد جامع در شهر ورزنه بر ویرانه های آتشکده زرتشتیان بنا شده است .
عبور بیش از ۶۰ کیلومتر رودخانه زاینده رود در این بخش و نهایتاً قرار گرفتن تالاب بین المللی گاوخونی در ۲۵ کیلومتر ورزنه و وجود تپه های ماسه ای ( شهر سبا ) در ۵ کیلومتری ورزنه و نیز پوشش چادر سفید زنان ورزنه که در نوع خود منحصر به فرد می باشد را می توان از جاذبه های گردشگری این منطقه ذکر کرد .
از کوه های معروف این منطقه می توان به سیاه کوه به ارتفاع ۲۲۲۴ متر در کنار تالاب گاوخونی و کوه ملعدوم با ارتفاع ۱۹۰۴ متر از سطح دریا در شمال شهر ورزنه و جنوب روستای تودشک قرار دارند . کوه سیاه با ارتفاع ۱۷۴۰ متر در قسمت جنوب شرقی ورزنه در شرق مزرعه شاخ کنار واقع است .

توپوگرافی منطقه
مناطق شرقی اصفهان را زمینهای جلگه ای و دشت های کم شیب تشکیل می دهد و ارتفاعات قابل توجهی که در جهات دیگر اصفهان به چشم می خورد در این منطقه مشاهده نمی گردد .
شیب منطقه از شمال به جنوب حدود ۴ در ۱۰۰۰ و از غرب به شرق به میزان ۲ در ۱۰۰۰ می باشد . حواشی گاوخونی بخصوص در قسمت جنوب دارای تپه های شنی متحرک و ثابتی است که دارای پوشش گیاهی نیز می باشد ارتفاع متوسط تپه ها به ۱۵۰ متر می رسد . در نزدیکترین تپه های شنی به شهر ورزنه آثار یک آبادی قدیمی وجود دارد که بر اثر پیش روی شنهای روان در زیر شن مدفون شده است و ساکنین ورزنه آن را « شهر سبا » می نامند . شهر ورزنه نسبتاً مسطح است و شیب شهر از غرب به شرق به میزان ۲ در ۱۰۰۰ و از شمال به سمت رودخانه ۸ در ۱۰۰۰ می باشد .

شهر ورزنه
شهر ورزنه مرکز بخش بن رود در فاصله ۱۰۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر اصفهان و انتهای مسیر اصفهان – گاوخونی واقع می باشد . طول جغرافیایی در این شهر ۵۲ درجه و ۳۹ دقیقه شرقی و عرض جغرافیایی ۳۲ درجه و ۵/۲۵ دقیقه شمالی می باشد . ارتفاع از سطح دریا در این شهر ۱۴۷۵ متر می باشد . قرار گرفته و محدود است از شمال به راه آهن سراسری ، از جنوب به ارضی مزروعی ورزنه ، از شرق به اراضی مزروعی و تالاب گاوخونی و از غرب به روستاهای اشکهران و بزم و قلعه امام .
این شهر در منطقه خشک و کویری واقع شده است و کمبود منابع آبی همراه با پایین بودن نزولات جوی و تبخیر زیاد این شهر را از نظر تأمین آب آشامیدنی با مشکل جدی مواجه کرده است . در همین راستا آب انبار مهمترین فضای خدماتی محل بوده است . در این منطقه آب بیشتر قناتها شور بوده و غیر قابل شرب می باشد . به همین جهت اکثراً در هنگام بارندگی مخزن آب انبارها را پر می کرده اند و در طول سال مورد استفاده قرار می دادند . نیاز تقریباً یکسان همه مردم شهرها در گذشته به آب انبار موجب شده بود که آنها به صورت تقریباً متعادل در سطح شهر و روستاها توزیع شوند . و کمابیش همه مردم دسترسی نسبتاً ساده ای به آنها داشته باشند . آب انبار حاج میرزا نمونه ای از این آب انبارهاست .
شهر ورزنه به شکل دایره بوده و گسترش به سوی شمال دارد و خندقی گرداگرد بافت قدیم آن را فراگرفته بوده که بعد از انقلاب روی آن را پوشانده و به عنوان خیابان استفاده می شود . رودخانه زاینده رود از شمال شهر عبور کرده و یک قسمت نوساز در طرف شمال رودخانه بعد از سال ۱۳۵۸ شکل گرفته است که شهرک امام جعفر صادق ( ع ) نام دارد .
بر اساس اطلاعات و آمار زمین لرزه ای مهم که در طول قرون اخیر در اطراف رخ داده بیشتر در غرب و جنوب غربی اصفهان گسترش داشته اند . برسی آثار باستانی استان اصفهان نشان می دهد ، که این شهر برای مدتی بیش از ۶۰۰ سال بی لرزه یا کم لرزه بوده است .